Erasmi Epistolae I

Anno 1489 ad alium quendam monachum, Cornelium Gerardum Gaudanum, studiorum humaniorum ardore sibi coniunctum, crebras mittebat Erasmus epistolas. Hoc loco epistolarum utilitatem attingit. (Letters, 1,23)

Et hic apud Oxford


Erasmus Roterodamus Cornelio Gaudano salutem.

Quoniam iam satis literis tuis responsum esse arbitror, lubet mei erga te amoris vehementia aliquid scribere, cui tu vicissim respondeas; et quidem nescio mehercule, Corneli charissime, quo pacto contra morem literarum assiduitas non modo mihi fastidium non pariat, sed voluntatem, sed fervorem; crescit scribendo scribendi studium. Videor enim hac arte nostri fallere absentiam, tecumque tua dulcissima delectatus praesentia coram miscere sermonem. Nec sane hac in re usque adeo me falli crediderim. Siquidem, si fidem habemus Turpilio, litterarum vicissitudo una res est quae absentes coniungat amicos. Nec gratius nec proximius inter seiunctos consuetudinis genus ullum reperiri poterit quam ut alternis epistolis mutuo sibi sui referant imaginem, alterque alteri, etsi non corpore, certe animo ac voluntate se praesentem exhibeat.

Hoc studio duo illi insignes ecclesiae duces, Hieronymum loquor et Augustinum, cum ingenti locorum ac temporum intervallo una esse mutuisque pro voto complexibus frui minime sinerentur, numquam tamen alteri non aderat uterque; alteriusque et animum et benevolentiam neuter nesciebat. Nos itaque, Corneli dulcissime, quo et nostram vindicemus absentiam et satis perfectum amorem debitis exercitemus officiis, sedulo demus operam ut crebrius aut istinc aliquid tuorum ad nos advolet aut hinc quippiam proficiscatur. 

Erasmus Roterodamus Cornelio Gaudano salutem.

… Crescit scribendo scribendi studium.

  • scribendi w/ studium
  • scribendo: ablative of means

Videor enim hac arte nostri fallere absentiam, tecumque tua dulcissima delectatus praesentia coram miscere sermonem.

  • fallere (fallo, fallere, fefelli, falsum: deceive, beguile)
  • hac arte: id est, ars scribendarum episotolarum
  • nostri: objective genitive with absentia
  • tua dulcissima praesentia: w/ delectatus

Nec sane hac in re usque adeo me falli crediderim.

  • crediderim: perfect subjunctive in potential subjunctive
  • me falli: oratio obliqua

Siquidem, si fidem habemus Turpilio,  litterarum vicissitudo una res est quae absentes coniungat amicos.

  • siquidem
  • Turpilius: 2nd c BCE writer of fabulae palliatae; Erasmus refers to the following fragment: vicissitudo

Nec gratius nec proximius inter seiunctos consuetudinis genus ullum reperiri poterit quam ut alternis epistolis mutuo sibi sui referant imaginem, alterque alteri, etsi non corpore, certe animo ac voluntate se praesentem exhibeat.


Hoc studio duo illi insignes ecclesiae duces, Hieronymum loquor et Augustinum, cum ingenti locorum ac temporum intervallo una esse mutuisque pro voto complexibus frui minime sinerentur, numquam tamen alteri non aderat uterque;

  • ecclesia, ae: the church
  • Hieronymus: Saint Jerome
  • Augustinus, i: Saint Augustine; for some letters between Jerome and Augustus click here
  • una: adverb: together
  • minime: very little (i.e. negates the verb)
  • sinere
  • pro voto: in accordance with their wishes or desires; votum
  • adsum alicui:
  • uterque alteri: a variation of alter alteri (each one was “there for” the other)

alteriusque et animum et benevolentiam neuter nesciebat.

  • neuter nesciebat= uterque sciebat

Nos itaque, Corneli dulcissime, quo et nostram vindicemus absentiam et satis perfectum amorem debitis exercitemus officiis, sedulo demus operam ut crebrius aut istinc aliquid tuorum ad nos advolet aut hinc quippiam proficiscatur.


Auxilia: ad Fam.4.13

Ad Familiares 4.13.1

 quaerenti…mentem:  i.e.   non modo certa res nulla sed ne genus quidem litterarum usitatum veniebat in mentem mihi quaerenti (i.e. in mentem meam, dum quaerebam ‘quid ad te pottissimum scriberem’)

Quaerenti mihi iam diu

quid ad te potissimum scriberem

non modo certa res nulla

sed ne genus quidem litterarum usitatum

veniebat in mentem.

 nam enim partem et consuetudinem earum epistularum

quibus secundis rebus uti solebamus

tempus eripuerat,

perfeceratque fortuna

ne quid tale scribere possem aut omnino cogitare.

relinquebatur

triste quoddamet miserum

et his temporibus consentaneum genus litterarum.

 id quoque deficiebat me,

in quo debebat esse

aut promissio auxili alicuius

aut consolatio doloris tui.

 quid pollicerer non erat; 

ipse enim

pari fortuna adfectus

aliorum opibus casus meos sustentabam,

saepiusque mihi veniebat in mentem queri

quod ita viverem quam gaudere quod viverem.

Auxilia: Ad Fam.2.41

unum illud certissimum (sc. genus epistularum)
res ipsa: i.e. the practice of letter writing
aliquem certiorem facere: inform someone
absentis: accusative plural (the regular ending in C)
quod: refers back to quid and is the boject of eos scire
quod eos scire: clause is the subject of interesse
nostrā: ablative with interesse
ipsorum: genitive with interesse
interesse: see Lewis and Short on this verb (with ablative or genitive of person)
huius generis: of this sort
domesticos: with both scriptores and nuntios
novi: partitive genitive with nihil
magno opere: also written magnopere: adv: greatly
utro…uti: from utor,which takes an ablative of means
deceat: indirect question
iocer-ne: deliberative subjunctive
temporibus his: i.e. during the current political upheaval

css.php