Continue with activities and health, but add relative clauses, preferably indicative.
Great Resources:
Morgan Owens Lexicon
Smith and Hall English Latin Lexicon at Latinitium
Protected: Erasmus Formulae
Protected: Erasmus Auspicanti
Protected: Erasmus In Primo Congressu
Protected: Slack Salutationes
Ad Fam 15. 20
M. CICERO S. D. C. TREBONIO
Et epistulam tuam legi libenter et librum libentissime; sed tamen in ea voluptate hunc accepi dolorem quod, cum incendisses cupiditatem meam consuetudinis augendae nostrae (nam ad amorem quidem nihil poterat accedere), tum discedis a nobis meque tanto desiderio adficis ut unam mihi consolationem relinquas, fore ut utriusque nostrum absentis desiderium crebris et longis epistulis leniatur. quod ego non modo de me tibi spondere possum sed de te etiam mihi. nullam enim apud me reliquisti dubitationem quantum me amares.
ex eadem, 3 (after “//” optional)
Nunc ad epistulam venio; cui copiose et suaviter scriptae nihil est quod multa respondeam. primum enim ego illas Calvo litteras misi non plus quam has quas nunc legis existimans exituras; aliter enim scribimus quod eos solos quibus mittimus, aliter quod multos lecturos putamus. // deinde ingenium eius maioribus extuli laudibus quam tu id vere potuisse fieri putas primum quod ita iudicabam. … in excitando autem et in acuendo plurimum valet si laudes eum quem cohortere.
Ad Familiares 15.21.1
et….et: both…andconsuetudinis augendae nostrae:gerundive phrase in the objective genitive after cupiditatem (a desire for …)cum…tum: when…thenaccedere: “be added to”fore ut: with consolationem; fore = futurum esse; Cicero’s one consolation is “it will be that”utriusque nostrum absentis depends on desiderium (subj)nostrum: partitive genitiveutriusque…absentis: genitive singularcrebris et longis epistulis: ablative of meansquantum me amares: indirect question implicit in ‘dubitatio’ cui (epistulae)…scriptaenihil est quod: there is no reason why + subjunctiveCalvo:Cicero has sent letters privately to Calvus, just as he had sent the letter privately which Trebonius is reading; he did not know that the letter would become publicaliter…putamus: i.e.:aliter scribus id quod putamus eos solos lecturos quibus mittimus, aliter scribimus id quod putamus multos lecturos esse. ingenium eius: i.e.Calvus’smaioribus laudibus…quamfieri potest: it is possiblepotuisse fieri putas: than you think could have been possiblequod ita iudicabam: because I thought it was a good ideain excitando et in acuendo: gerundsplurimum valet: it is very effective cohortere=cohorteris: present subjunctive 2p.s.
Nonnulla Breviora (13. 40,59,60)
Texts:
Ad Fam. 13.40
M. CICERO S. D. Q. ANCHARIO Q. F. PRO COS.
L. et C. Aurelios L. filios, quibus et ipsis et patre eorum, viro optimo, familiarissime utor, commendo tibi maiorem in modum, adulescentis omnibus optimis artibus ornatos, meos pernecessarios, tua amicitia dignissimos. si ulla mea apud te commendatio valuit, quod scio multas plurimum valuisse, haec ut valeat rogo. quod si eos honorifice liberaliterque tractaris, et tibi gratissimos optimosque adulescentis adiunxeris et mihi gratissimum feceris.
Auxilia Legendi
Ad Fam. 13.58
M. CICERO M. CURTIO PEDUCAEANO PR. S.
M. Fabium unice diligo summaque mihi cum eo consuetudo et familiaritas est pervetus. in eius controversiis quid decernas a te non peto (servabis, ut tua fides et dignitas postulat, edictum et institutum tuum), sed ut quam facillimos ad te aditus habeat, quae erunt aequa libente te impetret, ut meam amicitiam sibi, etiam cum procul absim, prodesse sentiat, praesertim apud te. hoc te vehementer etiam atque etiam rogo.
Auxilia Legendi
Ad Fam. 13.59
M. CICERO C. MUNATIO C. F. S.
L. Livineius Trypho est omnino L. Reguli, familiarissimi mei, libertus; cuius calamitas etiam officiosiorem me facit in illum; nam benevolentior quam semper fui esse non possum. sed ego libertum eius per se ipsum diligo. summa enim eius erga me officia exstiterunt iis nostris temporibus quibus facillime [bonam] benevolentiam hominum et fidem perspicere potui. eum tibi ita commendo ut homines grati et memores bene meritos de se commendare debent. pergratum mihi feceris si ille intellexerit se, quod pro salute mea multa pericula adierit, saepe hieme summa navigarit, pro tua erga me benevolentia gratum etiam tibi fecisse.
Auxilia Legendi
Auxilia: Ad Fam. 13.6
Ad Familiares 13.6
M. Cicero Q. Valerio Q.F. Orcae pro. cos.
s.v.b., e.v.
Credo
te memoriâ tenere
me
et coram P. Cuspio tecum locutum esse cum te prosequerer paludatum
et item postea pluribus verbis tecum
egisse ut,
quoscumque tibi eius necessarios commendarem,
haberes eos in numero meorum necessariorum.
2.
id tu
(pro tua summa (erga me) benevolentia perpetuaque observantia)
mihi
liberalissime atque humanissime
recepisti.
3.
Cuspius, homo in omnis suos officiosissimus,
mirifice quosdam homines (ex ista provincia)
tuetur et diliget
propterea quod fuit in Africa bis,
cum maximis societatis negotiis praeesset.
itaque hoc eius officium
quod adhibetur (erga illos)
ego (meâ facultate et gratiâ) soleo [quantum possum] adiuvare.
5.
qua re Cuspianorum omnium commendationis causam hac tibi epistula exponendam
putavi,
reliquis epistulis tantum faciam ut
notam apponam eam
quae mihi tecum convenit,
et simul significem (de numero esse Cuspi amicorum).
6.
Sed hanc commmendationem
quam his litteris consignare volui
[scito] esse omnium gravissimam.
7.
nam P. Cuspius (singulari studio) contendit a me
ut tibi quam diligentissime L. Iulium commendarem.
8.
eius ego studio vix videor mihi satis facere posse
si utar verbis iis
quibus, [cum diligentissime quid agimus,] uti solemus.
9.
nova quaedam postulat et putat
me eius generis artificium quoddam tenere.
10.
ei ego pollicitus sum
me (ex intima nostra arte) deprompturum mirificum genus commendationis.
11.
id quoniam adsequi non possum,
tu re velim efficias
ut ille genere mearum litterarum incredibile quiddam perfectum arbitretur.
12.
id facies
si omne genus liberalitatis quod (et ab humanitate et potestate tua) proficisci poterit
non modo re
sed etiam verbis,
vultu denique,
exprompseris;
quae {liberalitas}
quantum in provincia valeant,
vellem expertus essem,
sed tamen suspicor.
13.
Ipsum hominem
quem tibi commendo
perdignum esse tuâ amicitiâ
non solum quia mihi Cuspius dicit credo,
tametsi id satis esse debebat,
sed quia novi eius iudicium in hominbus et amicis deligendis.
14.
Harum litterarum vis [quanta fuerit] propediem iudicabo tibique, [ut confido,] gratias agam.
15.
ego
quae te velle
quaeque ad te pertinere
arbitrabor
omnia (studiose diligenterque) curabo.
top
two indirect statements: te memoria tenere followed by me locutum esse & egisse
cum te prosequerer paludatum: Cicero is accompanying Orca as he leaves the city wearing his military cloak on his way to his province of Africa in 56 or 55 BC;
prosequor: to escort
paludatus, a, um: wearing a general’s cloak
agere ut: to plead that
haberes: habeo here = consider (as often)
id: i.e. the content of Cicero’s request: that Orca treat the people C. recommends well
Section 3.
in omnis suos: e.g. amicos, necessarios
societas, tatis, f: here: company
praesum, esse: be in charge of + dative
eius: i.e. Cuspiusquantum possum: to the extent that I am able
Section 5:
convenit: see II.b (b) for the construction
Section 6:
scito: future imperative
Section 7:
singulari studio: ablative of manner
contendit: see 2.B.4
Section 8
studio: dative with satis facere
uti: from utor
postulat: subject is Cuspius
Section 11 :efficere ut: bring it about that
ille: Cuspius
Section 12:
expromseris: cf deprompturum (i.e. from ex-promo instead of de-promo)
vellem: imperfect subjunctive in a wish unfulfilled in present time
Section 13:
perdignus, a,um: per is an intensive: very worthy + ablative
novi: from cognosco, -ere, (cog)novi, cognitum
Section 14:
propediem: any day now (prope + diem)
Section 15:
i.e. studiose diligenterque curabo omnia quae arbitror te velle quaeque ad te pertinere
Ad Familiares 13.6
Cicero writes to Orca (proconsul in the province of Africa) a reminder of Orca’s former promise to treat well Cicero’s friend Cuspius and a further entreaty that Orca treat well a friend of Cuspius, L. Iulius. Cuspius has asked Cicero to commend Iulius to Orca. DRSB thinks Lucius Julius might be L. Julius Calidus, mentioned in Cornelius Nepos’ biography of Atticus.
- Note the words that Cicero uses to recommend each man: what qualities do they each have
- Can you sketch in the dymamics behind this letter? What is Cicero asking Orca to do? How do you think Cuspius would react if he were to read this letter?
M. Cicero Q. Valerio Q.F. Orcae pro. cos.
s.v.b., e.v.
Credo te memoriâ tenere me et coram P. Cuspio tecum locutum esse cum te prosequerer paludatum et item postea pluribus verbis tecum egisse ut, quoscumque tibi eius necessarios commendarem, haberes eos in numero meorum necessariorum. id tu pro tua summa erga me benevolentia perpetuaque observantia mihi liberalissime atque humanissime recepisti.
Cuspius, homo in omnis suos officiosissimus, mirifice quosdam homines ex ista provincia tuetur et diligit propterea quod fuit in Africa bis, cum maximis societatis negotiis praeesset. itaque hoc eius officium quod adhibetur erga illos ego mea facultate et gratia soleo quantum possum adiuvare. qua re Cuspianorum omnium commendationis causam hac tibi epistula exponendam putavi, reliquis epistulis tantum faciam ut notam apponam eam quae mihi tecum convenit, et simul significem de numero esse Cuspi amicorum.
Sed hanc commmendationem quam his litteris consignare volui scito esse omnium gravissimam. nam P. Cuspius singulari studio contendit a me ut tibi quam diligentissime L. Iulium commendarem. eius ego studio vix videor mihi satis facere posse si utar verbis iis quibus, cum diligentissime quid agimus, uti solemus. nova quaedam postulat et putat me eius generis artificium quoddam tenere. ei ego pollicitus sum me ex intima nostra arte deprompturum mirificum genus commendationis. id quoniam adsequi non possum, tu re velim efficias ut ille genere mearum litterarum incredibile quiddam perfectum arbitretur. id facies si omne genus liberalitatis quod et ab humanitate et potestate tua proficisci poterit non modo re sed etiam verbis, vultu denique, exprompseris; quae quantum in provincia valeant, vellem expertus essem, sed tamen suspicor.
Ipsum hominem quem tibi commendo perdignum esse tua amicitia non solum quia mihi Cuspius dicit credo, tametsi id satis esse debebat, sed quia novi eius iudicium in hominbus et amicis deligendis.
Harum litterarum vis quanta fuerit propediem iudicabo tibique, ut confido, gratias agam. ego quae te velle quaeque ad te pertinere arbitrabor omnia studiose diligenterque curabo.
Ad Familiares 13.10
CICERO BRUTO S.
Probably written in early 46 BCE (when Varro left Rome to join Brutus). Caesar appointed Brutus governor (as legatus pro praetore) of Cisalpine Gaul (Brutus was there until 45).
On Varro, RE has: M. Terentius Varro Gibba: Began his political career as a lawyer in Cicero’s retinue (Cic. Fam. 13,10; Ascon. 55 Clark). Quaestor in 46 BC and people’s tribune in 43 (MRR 2,296; 340). In that year, he declared himself not to be identical to the proscribed M. T. Varro [2], citing his cognomen as evidence (Cass. Dio 47,11,3 f.; Suet. Gram. 9 confuses him with T. [I 19] Varro Murena).
Cum ad te tuus quaestor, M. Varro, proficisceretur, commendatione egere eum non putabam; satis enim commendatum tibi eum arbitrabar ab ipso more maiorum, qui, ut te non fugit, hanc quaesturae coniunctionem liberorum necessitudini proximam voluit esse. sed cum sibi ita persuasisset ipse, meas de se accurate scriptas litteras maximum apud te pondus habituras, a meque contenderet ut quam diligentissime scriberem, malui facere quod meus familiaris tanti sua interesse arbitraretur.
Ut igitur debere me facere hoc intellegas, cum primum M. Terentius in forum venit, ad amicitiam se meam contulit; deinde, ut se corroboravit, duae causae accesserunt quae meam in illum benevolentiam augerent: una, quod versabatur in hoc studio nostro, quo etiam nunc maxime delectamur, et cum ingenio, ut nosti, nec sine industria; deinde, quod mature se contulit in societates publicorum; quod quidem nollem, maximis enim damnis adfectus est. sed tamen causa communis ordinis mihi commendatissimi fecit amicitiam nostram firmiorem. deinde versatus in utrisque subselliis optima et fide et fama iam ante hanc commutationem rei publicae petitioni sese dedit honoremque honestissimum existimavit fructum laboris sui. his autem temporibus a me Brundisio cum litteris et mandatis profectus ad Caesarem est; qua in re et amorem eius in suscipiendo negotio perspexi et in conficiendo ac renuntiando fidem.
Videor mihi, cum separatim de probitate eius et moribus dicturus fuissem si prius causam cur eum tanto opere diligerem tibi exposuissem, in ipsa causa exponenda satis etiam de probitate dixisse. sed tamen separatim promitto in meque recipio fore eum tibi et voluptati et usui. nam et modestum hominem cognosces et prudentem et a cupiditate omni remotissimum, praeterea magni laboris summaeque industriae.
Neque ego haec polliceri debeo, quae tibi ipsi, cum bene cognoris, iudicanda sunt. sed tamen in omnibus novis coniunctionibus interest qualis primus aditus sit et qua commendatione quasi amicitiae fores aperiantur. quod ego his litteris efficere volui. etsi id ipsa per se necessitudo quaesturae effecisse debet; sed tamen nihilo infirmius illud hoc addito. cura igitur, si me tanti facis quanti et Varro existimat et ipse sentio, ut quam primum intellegam hanc meam commendationem tantum illi utilitatis attulisse quantum et ipse sperarit nec ego dubitarim.
