47-46: Cicero divorces Terentia (last letter to T: October 1 47; no letters between C and Atticus September 1 47 (Ad Att. 11.22)–April 46 (Ad Att. 12.5)
46: Cicero marries Publilia
45: Tullia dies; Cicero divorces Publilia
Plutarch on Terentia:
Read: Claassen, Jo-Marie. 1996. “Documents of a Crumbling Marriage: The Case of Cicero and Terentia.” Phoenix. 208–232.
Plutarch, Cicero, 20 (LCL text and translation)
ἡ δὲ Τερεντία (καὶ γὰρ οὐδ᾿ ἄλλως ἦν πρᾳεῖά τις οὐδ᾿ ἄτολμος τὴν φύσιν, ἀλλὰ φιλότιμος γυνὴ καὶ μᾶλλον, ὡς αὐτός φησιν ὁ Κικέρων, τῶν πολιτικῶν μεταλαμβάνουσα παρ᾿ ἐκείνου φροντίδων ἢ μεταδιδοῦσα τῶν οἰκιακῶν ἐκείνῳ) ταῦτά τε πρὸς αὐτὸν ἔφρασε καὶ παρώξυνεν ἐπὶ τοὺς ἄνδρας·
So Terentia, who was generally of no mild spirit nor without natural courage, but an ambitious woman, and, as Cicero himself tells us,more inclined to make herself a partner in his political perplexities than to share with him her domestic concerns, gave him this message and incited him against the conspirators;
Post reditum 57 BCE
Ad Atticum 4.1.8 (DRSB Teubner)
Ita sunt res nostrae ‘ut in secundis fluxae, ut in adversis bonae.’ in re familiari valde sumus, ut scis, perturbati. praeterea sunt quaedam domesticae quae litteris non committo. Quintum fratrem insigni pietate, virtute, fide praeditum sic amo ut debeo. te expecto et oro ut matures venire eoque animo venias ut me tuo consilio egere non sinas. alterius vitae initium ordimur. iam quidam qu nos absentis defenderunt incipiunt praesentibus occulte irasci, aperte invidere. vehementer te requirimus.
Ad Atticum 4.2.7
Ac forensium quidem rerum haec nostra consilia sunt, domesticarum autem valde impedita. domus aedificatur, scis quo sumptu, qua molestia. reficitur Formianum, quod ego nec relinquere possum nec videre. Tusculanum proscripsi, <etsi> suburbando non facile careo. amicorum benignitas exhausta est in ea re quae nihil habuit praeter dedecus; quod sensisti tu absens, <tui> presentes. quorum studiis ego et copiis, si esset per meos defensores licitum facile essem omnia consecutus; quo in genere nonc vehementer laboratur. ceterea quae me sollicitant μθστικώτερα sunt. amamur a fratre et a filia. <te> exspectamus.
Are these troubled explained by the next letter? (Ad Att. 4.3.6)
Nos animo dumtaxat vigemus, etiam magis quam cum florebamus; re familiari comminuti sumus. Quinti fratris tamen liberalitati pro facultatibus nostris, ne omnino exhaustus essem, illo recusante subsidiis amicorum respondemus, quod consili de omni nostro statu capiamus te absente nescimus, qua re appropera.
Divorce is no fun: Ad Atticum 12.18a
Paying back Terentia (March 45): Ad Atticum 12.22 &23
