Ad Atticum 16.14
Helpful for this letter: the events of 44 after the death of Caesar (e.g. temple of Telluris)
<CICERO ATTICO SAL.>
Nihil erat plane quod scriberem. nam cum Puteolis essem, cottidie aliquid novi de Octaviano, multa, etiam falsa, de Antonio.
- nihil erat quod + subjunctive: what kind of clause??
- Puleolis: locative: at Puteoli, in southern Italy on the bay of Naples; chief Italian grain port
- Octavianus: Gaius Julius Caesar Octavianus, formerly Octavius, Caesar’s nephew and adopted son, the future Augustus
- Antonius: i.e. Marcus
ad ea autem quae scripsisti (tris enim acceperam iii Id. a te epistulas), valde tibi adsentior, si multum possit Octavianus, multo firmius acta tyranni comprobatum iri quam in Telluris, atque id contra Brutum fore.
- tris: accusative plural;
- possit: i.e. be powerful
- comprobatum iri: future passive infinitive; indeclinable w/ acta
- tyrani: id est, Caesaris
- firmius…quam
- in Telluris: frequent idiom: sc. aedes: in Telluris aedibus: in the temple of Tellus
sin autem vincitur, vides intolerabilem Antonium, ut quem velis nescias.
- vincitur: i.e. Octavianus
- ut quem velis nescias: so that you won’t know which one you want (i.e. Octavianus or Antonius) sc. in power
O Sesti tabellarium hominem nequam!
- accusative and infinitve of exclamation
- nequam: indeclinable: ‘worthless’
postridie Puteolis Romae se dixit fore.
- Romae: locative
quod me mones ut pedetemptim, adsentior; etsi aliter cogitabam.
- pedetemptim: adv: slowly
- Claudius Marcellus, C. (cos. 50)
- Marcius Philippus, L. (cos. 56)
alia enim eorum ratio; et, si non est, tamen videtur.
sed in isto iuvene, quamquam animi satis, auctoritatis parum est.
- iuvenis: Octavian
tamen vide, si forte in Tusculano recte esse possum, ne id melius sit.
ero libentius; nihil enim ignorabo.
an hoc cum Antonius venerit?
Sed, ut aliud ex alio, mihi non est dubium quin quod Graeci kayh*kon, nos ‘officium’.
- ut aliud ex alio: sc. veniam (C. is moving from one topic of conversation to another
- καθῆκον: kathêkon: proper function
- quod Graeci…nos: sc. vocant
id autem quid dubitas quin etiam in rem publicam praeclare caderet?
- cado, cadere, cecidi, casum: + in or sub aliquem or aliquid: to belong to, be fitting be in accordance with (esp. with philosophical or rhetorical language)
nonne dicimus consulum officium, senatus officium, imperatoris officium? praeclare convenit; aut da melius.
- senatus: here genitive singular
- convenire: agree, be suitable
Male narras de Nepotis filio. valde mehercule moveor et moleste fero. nescieram omnino esse istum puerum.
Caninium perdidi, hominem, quod ad me attinet, non ingratum.
- Caninius: tribune impeached from office and defended by Cicero (in the now lost Pro L. Caninio Gallo, 55 BCE)
Athenodorum nihil est quod hortere; misit enim satis bellum υπόμνημα.
- Athenodorus Calvus: Stoic philosopher contemporary with Cicero. Cicero was writing the third book of de officiis and wanted more philosophical material
- υπόμνημα : hypomnema, -atis, n: written remark, memorandum
gravedini, quaeso, omni ratione subveni.
- gravedo, -edinis: a head cold
- subvenire: come to the assistance of; remedy, heal
avi tui pronepos scribit ad patris mei nepotem se ex Nonis iis quibus nos magna gessimus aedem Opis explicaturum, idque ad populum. videbis igitur et scribes. Sexti iudicium exspecto.
- pronepos, pronepotis: great grandson
- nepos, nepotis: grandson
- magna gessimus: i.e. December 5, the day (?) that Cicero revealed the conspiracy of Catiline
- Aedis Opis: the Temple of Ops
- explicare (1): give an account of (i.e. the activities that took place in the Temple of Ops, namely Marcus Antonius’ embezzlement of funds)
